Hoe zit dat met... De kosten van energiebesparing voor de overheid?
(november 2005) (terug naar home page)

Waarom wil de (Rijks)overheid niet aan energiebesparing doen?

Wat kost energiebesparing aan de overheid?

Waarom wil de (Rijks)overheid niet aan energiebesparing doen? (terug)

De Rijksoverheid heeft in 2003 alle subsidies stopgezet die werden verstrekt onder de zgn. Energie Premie Regeling (www.energiebeloning.nl). Natuurlijk zijn er nog enkele andere subsidieregelingen, maar die worden deels betaald uit heffingen die wij met zijn allen specifiek daarvoor opbrengen, bv. de regeling voor Milieuvriendelijke Elektriciteitsproductie (MEP) (bv. voor windmolens in zee). Voor de consument is er bitter weinig overgebleven aan subsidiemogelijkheden. Ook al hebben Staatssecretaris Van Geel en anderen voortdurend aangekondigd dat er nieuwe regelingen in aantocht waren, tot dusver is er hiervan niets gerealiseerd.

De vraag is natuurlijk waarom de Rijksoverheid dus wel met de mond belijdt aan energiebesparing te willen doen, maar het in de praktijk volledig laat afweten. Het antwoord is simpel: de Rijksoverheid verkrijgt zoveel inkomen uit het verbruik van energie dat het teveel zou kosten als we met zijn allen zouden gaan besparen. In de sectie hierna wordt dit nader financieel toegelicht.

Overigens moet worden benadrukt dat de overheden die dichter bij de burger staan, zoals de Provincies en Gemeenten, veel meer doen aan stimulering van energiebesparing. Deze overheden lijken een beter begrip te hebben voor de langzamerhand zeer hoge kosten die de Nederlander op moet brengen om zijn woning of bedrijf warm te stoken (Nederland heeft zo ongeveer de hoogste energiekosten van Europa).

Wat kost energiebesparing aan de Rijksoverheid? (terug)

De kosten voor de Rijksoverheid bij energiebesparing van de huishoudens laten zich als volgt berekenen:

Gasverbruik in NL per huishouden: 1800 m3 aardgas per jaar
Aantal NL huishoudens: 7.5 miljoen
Totaal NL huish. aardgasverbruik: 1800 * 7.5 miljoen = 13.5 miljard/j

Gas kost een huishouden per m3: € 0.55 / m3 (prijsniveau 2005)

waarvan Energiebelasting: € 0.15 / m3 (excl. BTW)
en BTW: € 0.09 / m3
samen dus € 0.24 / m3

Dit geeft als opbrengst van deze belastingen voor gas: € 0.24 * 13.5 miljard = € 3.25 miljard

Elektriciteitsverbruik in NL per huishouden: 4000 kWh per jaar
Totaal NL hh. verbruik: 4000 * 7.5 miljoen = 30 miljard kWh/j

Elektriciteit kost een huishouden per kWh: € 0.21 / kWh (prijsniveau 2005)

waarvan Energiebelasting: € 0.07 / kWh
en BTW: € 0.033 / kWh
dus samen € 0.103 / kWh

Dit geeft als opbrengst van deze belastingen voor elektriciteit: € 0.103 * 30 miljard = € 3.1 miljard

Opbrengst verbruiksbelastingen samen: € 6.35 miljard / jaar bruto

Teruggaveregeling energiebelasting per huishouden: € 200/jr
Totaal teruggave dus: € 200 * 7.5 miljoen = 1.5 mrd

Opbrengst energiebelastingen dus: € 4.85 miljard / jaar netto

Hiernaast heeft de overheid nog aanzienlijk baten uit de directe verkoop van het aardgas aan de huishoudens door de Gasunie (via de energiebedrijven) en de indirecte verkoop van het aardgas tbv elektriciteitsproductie aan de energiebedrijven. De netto verkoopprijs van aardgas ligt momenteel tussen € 0.15 en € 0.20 per m3. De overheid is voor 50% deelnemer in de Gasunie, die ongeveer 90% van het aardgas op de markt levert. Verder heeft de overheid nog inkomsten uit loonbelastingen uit de energiesector en uit vennootschapsbelastingen op de bedrijfswinsten.

Samengevat liggen de inkomsten van de overheid uit de verkoop van energie aan de huishoudens minimaal tussen de € 5 en 7.5 miljard per jaar.

Als gevolg hiervan kost een huishoudelijke energiebesparing van 10% de overheid dus tussen € 500 en 750 miljoen per jaar. Volgens een rapport van Ecofys van eind oktober 2005 kan er met enig gemak 30% energie in de huishoudens worden bespaard, wat de overheid dus tussen 2 en 3 miljard euro zou gaan kosten. Uiteraard zit men in Den Haag niet op dergelijke financiële rampen te wachten.